Narządem, który najlepiej odzwierciedla procesy starzenia się i na którym są one najbardziej widoczne jest skóra. Proces ten przyspiesza promieniowanie słoneczne i solaria (tzw.photoaeging). Powodują one uszkodzenie włókien elastynowych i kolagenowych w skórze, nierównomierne rogowacenie naskórka (poprzez pobudzenie komórek naskórka do proliferacji) i powstawanie przebarwień. Zwykłe zabiegi pielęgnacyjne prowadzone codziennie w domu i lub rzadziej w gabinetach kosmetycznych przestały już te procesy kontrolować. I tu z pomocą przychodzą nam peelingi. Działanie peelingów polega na powierzchniowym lub głębokim złuszczeniu naskórka łącznie z górnymi warstwami skóry właściwej, w celu zmniejszenia lub zlikwidowania niektórych defektów cery. Następstwem zabiegu jest zastąpienie starej tkanki przez nowy naskórek
i nową tkankę łączną, które są wolne od zmian patologicznych.

W zależności od rodzaju defektu, zaawansowania zmian, ogólnej kondycji skóry i wieku pacjenta , lekarz podejmuje decyzję o zastosowaniu najodpowiedniejszej metody. W zależności od tego jaką metodę zastosujemy wyróżniamy peelingi: 

FIZYCZNE - należące do peelingów profesjonalnych. Są to peelingi laserowe lub z wykorzystaniem ciekłego azotu. Wyróżnia się wśród nich:

naświetlanie lampą emitującą promienie UVB w dawce przekraczającej dawkę minimalną,

działanie prądu wysokiej częstotliwości - d'Arsonwala

masaż skóry śniegiem CO2 z dodatkiem azotanu kwasu siarkowego (metoda z pogranicza metod fizycznych i chemicznych),

kriopeeling - polegający na zniszczeniu powierzchniowych warstw skóry poprzez jej zamrożenie (stosując ciekły azot doprowadza się do odmrożenia I i II stopnia, dochodzi do wysięku i tworzenia się pęcherzy, a następnie do wygojenia bez pozostawienia blizn). 

MECHANICZNE - wśród nich wyróżnia się następujące peelingi:

dermabrazja czyli ścieranie naskórka i górnych warstw skory właściwej. Jest to metoda inwazyjna połączona z pewnym ryzykiem. Zabieg polega na ścieraniu naskórka warstwami, przy pomocy aparatu wysokoobrotowego wyposażonego w tarcze ścierne (tzw. frezy). Stosuje się ją przede wszystkim w celu usunięcia blizn potrądzikowych i bardzo płytkich tatuaży, a także plam barwnikowych i zmarszczek. Powikłaniem po dermabrazji mogą być blizny (zbyt głęboko wykonany peeling), trwałe przebarwienia (zwłaszcza przy przedwczesnej ekspozycji słonecznej). Zabieg może być wykonywany jedynie przez doświadczonego lekarza chirurga - kosmetyka lub dermatologa z doświadczeniem chirurgicznym.

mikrodermabrazja - inaczej nazywana epidermobrazją. Jest to zabieg obejmujący jedynie naskórek. Polega m.in. na ścieraniu zrogowaciałej warstwy naskórka dzięki zastosowaniu modulowanego strumienia chemicznego obojętnych mikrokryształków korundu. Zaletą tej metody jest możliwość całkowitego kontrolowania głębokości ścierania poprzez regulację mocy strumienia mikrokryształków.

scrub - wykonywany jest przy pomocy preparatow zawierających drobiny ścierne np. zmielone łupiny orzechów lub pestek, oczyszczony piasek, ziarna nylonu.

gommage - to peelingi „gumkujące" skórę jak gumka, są delikatniejsze od mocno ściernych scrubów.

brushing - to oczyszczanie i masaż za pomocą szczotki elektrycznej. Jest to metoda korzystna przy ziemistej i bladej cerze, przeprowadzana przy użyciu szczotki (różne rozmiary) podłączonej do specjalnego aparatu wolnostojącego lub w zestawie z innymi aparatami do kosmetyki twarzy. Szybkość obrotów szczotki ustala się za pomocą odpowiedniego regulatora. Po rozprowadzeniu preparatu na bazie wody rozpoczyna się zabieg od okolicy mięśnia mostkowo - obojczykowo - sutkowego. Całe oczyszczanie powinno trwać około 8 minut, nie należy w czasie zabiegu dociskać szczotki (powoduje to zmniejszenie liczby obrotów). Zabieg nie powinien być wykonywany przy wrażliwej i cienkiej skórze, rozszerzonych naczyniach krwionośnych, zaostrzonym trądziku i stanach zapalnych lub chorobowych skóry.

Peeling mechaniczny wskazany jest przede wszystkim dla cer tłustych
i słabo ukrwionych. 

CHEMICZNE - to rodzaj średnio - głębokiego złuszczania przy użyciu:

kwasu salicylowego do 20 %

rezorcyny (10 - 15 %)

fenolu 90 % (kwas karbolowy)

kwasu rtójchlorooctanowego 30 - 50 %

glikolu propylenu 40 - 60 %

siarki 5 - 10 %

oraz kwasów owocowych i biologicznych mieszanek ziół, z czego najbardziej znane to: peeling azjatycki, peeling chiński oraz „green peel" według dr med. Christine Schrammek - Drusio.

Związki te wywołują stan zapalny z następczym złuszczeniem. Metody postępowania są nieco odmienne w zależności od użytego środka. Większość z wyżej wymienionych środków stosuje się w odpowiednim stężeniu do peelingów powierzchniowych - do średnich wykorzystujemy głównie kwas trójchlorooctowy (TCA) w wyższych stężeniach lub
w połączeniu z innymi środkami, do głębokich fenol (w tak zwanych formułach fenolowych Baker'a lub Gordon'a). O doborze odpowiedniego stężenia i preparatu decyduje lekarz w trakcie kwalifikacji do zabiegu. Zaletą tej metody jest jej szybkie działanie poprzez pobudzenie intensywnej odnowy komórkowej. Wkrótce po aplikacji pojawia się uczucie pieczenia skóry. Przerywa je naniesienie odpowiedniego środka neutralizującego, a kończy nałożenie preparatów gojących dobranych
w zależności od głębokości zabiegu i typu skóry.

Peeling farmakologiczny to przewlekłe kilkunastotygodniowe stosowanie kwasu witaminy A - tretinoiny, miejscowo na skórę, głównie w terapii trądzika, a także w celach odmłodzenia starzejącej się skóry. Stosowane preparaty mają różne stężenia i formy galeniczne (roztwór, żel, krem), a ich wybór jest ściśle indywidualny ze względu na rozwój (prawie
w 100%), zwłaszcza w pierwszych tygodniach, objawów podrażnienia - czerwienienie, złuszczanie, uczucie ściągania i pieczenia. Zjawisko to, choć trudno akceptowane przez pacjentów, jest konieczne z punktu widzenia efektywności terapeutycznej, w dodatku w trakcie trwania kuracji następuje adaptacja skóry do preparatu i stopniowe zmniejszanie podrażnień. Działanie tretinoiny w trądziku polega przede wszystkim na hamowaniu aktywności wydzielniczej gruczołów łojowych, czego wynikiem jest zmniejszone nasilenie łojotoku. Na naskórek działa poprzez hamowanie syntezy tonofilamentów, osłabienie połączeń desmosomowych między keratynocytami, co w efekcie zmniejsza spójność warstw naskórka (również w obrębie ujść gruczołów łojowych - działanie „komedolityczne"); zwiększenie szybkości „turnover time" - okres przejścia keratynocytu
z warstwy podstawnej do rogowej. Ten wpływ tretinoiny na gruczoły łojowe i powstawanie zaskórników daje jako wtórny efekt zmniejszenie tendencji do powstawania wykwitów zapalnych w przebiegu trądziku - bezpośrednio poprzez powstawanie niekorzystnych warunków dla beztlenowych bakterii Propionibacterium acnes, pośrednio umożliwiające bardziej skuteczne, głębsze wnikanie miejscowo stosowanych preparatów antybiotykowych.
W kuracji odmładzającej oprócz działania na naskórek, wykorzystuje się również oddziaływanie tretinoiny na metabolizm tkanki łącznej skory właściwej - pobudzający wpływ na syntezę kolagenu. Preparaty z kwasem witaminy A należy stosować tylko na noc, nakładając je z daleka od oczu, czerwieni warg, bezwzględnie unikać w tym czasie słońca. Ich użycie powinno odbywać się pod kontrolą lekarza.

BIOCHEMICZNE - metoda enzymatyczna. Stosuje się tu preparaty złuszczające zawierające enzymy takie jak: pepsyna, tyreozyna, trypsyna, enzymy papai. Peeling enzymatyczny jest najdelikatniej działającym peelingiem. Rozpuszczają zrogowaciałe komórki naskórka, przez co nadaje się do skór wrażliwych, problematycznych i naczynkowych - łatwo ulegających podrażnieniom przy mechanicznym ścieraniu.

 

W zależności od głębokości zabiegu, rodzaju preparatu i zastosowanej metody, peelingi dzielą się na : 

Powierzchniowy - płytki, tzw. peeling kosmetyczny. Obejmuje wyłącznie warstwę rogową naskórka i wykonywany jest w gabinecie kosmetycznym. Zaliczamy do niego: peeling mechaniczny scrub lub peeling wyposażony w końcówki ścierne (szczoteczki - tzw.brushing, twarde gąbki) oraz gommage. W tym rodzaju peelingu preparaty łagodnie usuwają zrogowaciałe, martwe komórki skory, nie powodując nadmiernego jej przekrwienia ani wysuszenia.

Srednio - głęboki. Zalicza się do niego peelingi ziołowe: azjatycki, chiński, „green - peel" - w zależności od składników (każdy z nich ma swój specyficzny, chroniony patentem zestaw ziół i substancji aktywnych) preparat działa łagodniej lub mocniej. W większości przypadków wcieranie mieszanki ziołowej powoduje silną reakcję skóry (przekrwienie, odczyn zapalny) i stopniowe złuszczenie naskórka. Po zabiegu stosuje się często preparaty uzupełniające
i przyspieszające regenerację skóry. Peelingi ziołowe powinny być wykonywane wyłącznie w licencjonowanych gabinetach.

Do peelingu średnio - głębokiego zaliczamy również eksfoliację (ang.exfoliation - łuszczenie się) kwasami owocowymi, które polega na stopniowym, łagodnym i zróżnicowanym zastosowaniu kolejnych preparatów (żeli, płynów) na bazie kwasu glikolowego (5 - 30%
w gabinecie kosmetycznym i do 70% w gabinetach lekarskich) w celu redukcji lub likwidacji wielu defektów cery takich jak: przebarwienia, trądzik pospolity - bez stanu zapalnego, łojotok, zmarszczki, sucha
i łuszcząca się skóra. Eksfoliacja działa na naskórek wybielająco
i rozjaśniająco oraz zmiękcza i uelastycznia skórę. Zabieg powinien być przeprowadzany w kilku etapach wraz z fazą wstępną (kuracja domowa), przygotowującą skórę do mocniejszych stężeń. Zabieg eksfoliacji może być przeprowadzany przez przeszkoloną kosmetyczkę posiadającą certyfikat.

Głęboki - do tej grupy kwalifikuje się peeling dochodzący do górnej warstwy skóry właściwej przy użyciu kwasu trójchlorooctowego oraz dochodzący do środkowej warstwy peeling zawierający fenol.

Chemabrazja kolorowa - w światowych przeglądach dermatologii estetycznej uznano ją za najbardziej precyzyjną metodę peelingu dermatologicznego. To jedyny zabieg regulowany, co oznacza, że może być stosowany jako peeling płytki, średnio - głęboki i głęboki. Wykonuje się go kwasem TCA (trójchlorooctowym) i niebieskim wskaźnikiem barwnym, który pełni rolę maski ochronnej oraz pokazuje głębokość penetracji skóry. Chemabrazję można stosować nawet na powieki górne i wargi. Zalecana jest przy: przebarwieniach skóry, zmianach posłonecznych, zmarszczkach, płytkich bliznach, trądziku, skórze tłustej i łojotokowej, zaskórnikach i rozszerzonych porach. Przeciwwskazaniami do tego zabiegu są: aktywna opryszczka, stany zapalne skory, karmienie piersią, ciąża oraz bielactwo.

Peeling głęboki „exoderm" zwany jest liftingiem bez skalpela. Choć daje rewelacyjne efekty w przypadku głębokich blizn czy skóry pomarszczonej w wyniku działania słońca lub wieku, wiąże się z ryzykiem, gdyż podstawowy składnik mieszaniny stosowanej w tej metodzie, to fenol, który jest trucizną. Zatrucie nim powoduje zaburzenie rytmu serca, bo przedostaje się on do krwioobiegu. Dlatego zabieg wykonuje się w klinice pod opieką anestezjologa, który monitoruje akcję serca pacjenta. Do exodermu trzeba się przygotować jak do liftingu chirurgicznego. Konieczne są rozmowy z anestezjologiem, badania m.in. rtg klatki piersiowej, przyjęcie leków przeciwwirusowych. Zabieg ten można wykonywać tylko na twarzy i zalecany jest przy: głębokich bliznach, zmarszczkach i przebarwieniach. Nie wolno go wykonywać przy wszelkich chorobach wirusowych i chorobach serca, układu krążenia, chorobach nerek, wątroby i opryszczce czynnej. 

WSKAZANIA DO STOSOWANIA PEELINGÓW :

  • Posłoneczne starzenie się skóry
  • Zaburzenia pigmentacyjne (pozapalne i posłoneczne)
  • Przedwczesne zmarszczki
  • Powierzchniowe blizny (np. potrądzikowe)
  • Nadmierny łojotok
  • Hiperkeratynizacja
  • Rozstępy

KWALIFIKACJA DO ZABIEGU:

Przed planowanym zabiegiem lekarz musi ocenić, jaka jest struktura i głębokość tkanki skórnej i podskórnej oraz typ, lokalizację i rozległość uszkodzeń skóry. Konieczne jest zebranie wywiadu dotyczącego czasu trwania zmian i okoliczności ich pojawienia się. Pacjent powinien także poinformować lekarza o ewentualnych wcześniejszych zagiegach i operacjach twarzy, skłonnościach do opryszczki i ewentualnych zaburzeniach procesu gojenia skory czy bliznowacenia. 

PRZECIWWSKAZANIAMI DO PRZEPROWADZENIA ZABIEGU SĄ:

  • Ewentualne infekcje w miejscu poddawanym peelingowi
  • Skłonność do tworzenia blizn przerosłych lub keloidów
  • Leczenie izotretinoiną (np. z powodu trądziku lub łojotoku)
  • Wiotka, cienka, wrażliwa skora
  • Rozszerzone naczynia krwionośne (teleangiektazje)
  • Liczne znamiona melanocytowe
  • Starszy wiek

POWIKŁANIA

Powikłania po zabiegach są rzadkie, a do najczęstszych należą: przedłużające się zaczerwienienie lub uczucie ściągania skóry twarzy oraz zmiany pigmentacyjne (głównie u osób nie przestrzegających konieczności ochrony przeciwsłonecznej), poza tym poparzenia z następstwem powstawania blizn, plamiste i siatkowe przebarwienia skóry, wysięk oraz wtórne zakażenie bakteryjne, zliszajcowacenie.

Przyjmowanie leków, zaburzenia hormonalne, słońce (solarium), niestosowanie po zabiegu kremów z filtrami UV oraz zalecanych przez lekarza preparatów hamujących syntezę barwnika - to wszystko może być przyczyną przebarwień po zabiegu. Ryzyko ich wystąpienia jest także większe u osób o ciemnych oczach i śniadej karnacji. Im większa pigmentacja (tzw.fototyp) skóry, tym większe ryzyko. Dlatego przy wykonywaniu peelingów u pacjentów z ciemną skórą należy zachować bardzo dużą ostrożność i przeprowadzić wcześniej próby. By zminimalizować ryzyko przebarwień, należy przygotować skórę do zabiegu preparatami kondycjonującymi. U typu skandynawskiego wystarczy gdy zaczniemy przygotowywać skórę 7 - 10 dni przed zabiegiem, u pozostałych trwa to dwa tygodnie, a nawet miesiąc przed kuracją. 

WSKAZANIA DLA PACJENTA:

Najlepszy efekt terapeutyczny uzyskuje się nie jednym, bardzo głębokim, ale kilkoma bardziej powierzchniowymi peelingami. Dlatego tez doświadczony lekarz zaleca zwykle wykonanie 3 - 5 zabiegów powtórzonych w niedługich odstępach czasowych. Efekty odmłodzenia skóry, spłaszczenia blizn czy ustąpienia przebarwień są wówczas najlepsze
i trwałe. Peelingi najlepiej jest przeprowadzać w okresie niewielkiej aktywności słonecznej, gdyż skóra po zabiegu jest bardzo wrażliwa
i podatna na powstawanie przebarwień pod wpływem promieniowania ultrafioletowego. W ciągu kilku dni po zabiegu nie powinno się korzystać
z solarium, kąpieli słonecznych oraz maseczek kosmetycznych, a kosmetyki można stosować zgodnie z zaleceniem lekarza. W okresie jesiennym
i zimowym zaleca się ponadto ochronę miejsc po zabiegu przed wpływem zimna i wiatru.

kara